Mục Lục Bài Viết
- 1. Tổng quan về chế độ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152
- 2. Tổ chức công tác kế toán tại hộ kinh doanh
- 3. Sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán
- 4. Kế toán hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN
- 5. Kế toán hộ kinh doanh chịu thuế GTGT và thuế TNCN
- 6. Kế toán hộ kinh doanh phát sinh các loại thuế khác
- 7. Kết luận
1. Tổng quan về chế độ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152
Thông tư 152/2025 của Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể về công tác kế toán đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bao gồm:
-
Tổ chức công tác kế toán
-
Sổ kế toán và lưu trữ chứng từ
-
Cách ghi chép kế toán theo từng phương pháp tính thuế
-
Theo dõi các loại thuế phát sinh khác
Việc nắm đúng và làm đúng ngay từ đầu giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro thuế, chủ động khi cơ quan thuế kiểm tra.
2. Tổ chức công tác kế toán tại hộ kinh doanh
Người đại diện hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có thể:
-
Tự ghi chép sổ sách kế toán
-
Hoặc bố trí người làm kế toán, có thể là:
-
Người thân trong gia đình
-
Người quản lý, thủ kho kiêm nhiệm
-
Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài
-
Việc lựa chọn hình thức nào phụ thuộc vào quy mô, số lượng giao dịch và khả năng quản lý của hộ kinh doanh.
3. Sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán
3.1. Hình thức lưu trữ
Hộ kinh doanh có thể lưu trữ:
-
Dưới dạng điện tử (phần mềm kế toán, file Excel, hóa đơn điện tử)
-
Hoặc bản giấy
3.2. Thời hạn lưu trữ
-
Tài liệu kế toán: tối thiểu 5 năm
-
Hóa đơn: tối thiểu 10 năm theo quy định pháp luật về thuế
3.3. Mở và điều chỉnh sổ kế toán
Ngoài các mẫu sổ theo Thông tư 152, hộ kinh doanh có thể:
-
Mở thêm sổ
-
Điều chỉnh biểu mẫu sổ
Miễn là đảm bảo đầy đủ các thông tin bắt buộc như: tên sổ, ngày lập, chữ ký người đại diện.
( Video hướng dẫn kế toán hộ kinh doanh theo thông tư 152/2025/tt-btc )
4. Kế toán hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN
Áp dụng với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.
-
Chỉ sử dụng 01 mẫu sổ:
👉 Sổ doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ – Mẫu S1a-HKD -
Nội dung ghi chép gồm:
-
Ngày phát sinh
-
Diễn giải nghiệp vụ
-
Số tiền doanh thu
-
Hộ kinh doanh có thể ghi:
-
Theo từng nghiệp vụ phát sinh
-
Hoặc tổng hợp theo ngày (khuyến nghị để tránh sót doanh thu)
5. Kế toán hộ kinh doanh chịu thuế GTGT và thuế TNCN
5.1. Trường hợp nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu
-
Chứng từ sử dụng: hóa đơn hoặc chứng từ bán hàng
-
Sổ kế toán sử dụng:
👉 Sổ doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ – Mẫu S2A-HKD
Doanh thu được ghi theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ tính thuế.
5.2. Trường hợp tính thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (Doanh thu – Chi phí)
Áp dụng khi hộ kinh doanh phải xác định chi phí hợp lý.
Chứng từ sử dụng:
-
Hóa đơn đầu ra
-
Hóa đơn đầu vào
-
Bảng kê mua hàng (trường hợp mua không có hóa đơn)
-
Hợp đồng, biên bản, chứng từ thanh toán
Các sổ kế toán cần sử dụng:
-
Sổ doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ – S2B-HKD
-
Sổ chi tiết doanh thu – chi phí – S2C-HKD
-
Sổ chi tiết vật liệu, công cụ, sản phẩm, hàng hóa – S2D-HKD
-
Sổ chi tiết tiền (tiền mặt, tiền gửi ngân hàng) – S2E-HKD
Thu nhập chịu thuế TNCN được xác định bằng:
Doanh thu – Chi phí hợp lý
6. Kế toán hộ kinh doanh phát sinh các loại thuế khác
Áp dụng khi hộ kinh doanh có hoạt động chịu:
-
Thuế xuất khẩu, nhập khẩu
-
Thuế tiêu thụ đặc biệt
-
Thuế tài nguyên
-
Thuế bảo vệ môi trường
-
Thuế sử dụng đất
Sử dụng:
👉 Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác – Mẫu S3A-HKD
Sổ này giúp theo dõi đầy đủ:
-
Số lượng hàng hóa chịu thuế
-
Giá tính thuế
-
Thuế suất
-
Số thuế phải nộp
7. Kết luận
Thông tư 152 đã chuẩn hóa rõ ràng công tác kế toán cho hộ kinh doanh. Việc hiểu đúng và thực hiện đúng ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh:
-
Quản lý tốt doanh thu – chi phí
-
Tính thuế đúng, đủ
-
Tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra